NASA przygotowuje Boeinga B777 do misji badawczych. Zastąpił wysłużonego DC-8

Boeing B777-200ER o rejestracji N577NA (MSN/LN 32892/435, prod. 2003 r.) został pozyskany przez NASA w 2022 r. Samolot, wcześniej użytkowany przez Japan Airlines, przechodzi obecnie szeroko zakrojoną modernizację, która przystosuje go do prowadzenia badań naukowych w locie. Jego poprzednikiem był Douglas DC-8, który zakończył służbę badawczą w 2024 roku po 37 latach eksploatacji i ogólnym wieku ponad 57 lat.

Nowy samolot stacjonuje w Langley Research Center w Hampton w stanie Wirginia i jest największą maszyną we flocie lotniczej NASA przeznaczonej do badań prowadzonych z powietrza.

Latające laboratorium o większych możliwościach

B777 zapewni NASA znacznie większą przestrzeń do instalacji aparatury badawczej oraz dłuższy czas pozostawania w powietrzu niż wycofany DC-8. Na pokładzie może znaleźć się od 50 do 100 naukowców i operatorów, a samolot może przewozić do 34 ton wyposażenia naukowego. Maksymalna długość lotu może wynosić nawet 18 godzin.

Przebudowa obejmuje m.in. wykonanie otworów i instalację specjalnie przystosowanych okien, przez które instrumenty pomiarowe będą mogły zbierać dane z zewnątrz samolotu. Zmodernizowano również instalacje elektryczne oraz systemy łączności. Prace realizują zarówno zespoły NASA, jak i zewnętrzni wykonawcy. Wśród zaangażowanych podmiotów znajdują się amerykańska firma technologiczna L3Harris Technologies oraz przedsiębiorstwo inżynierii lotniczej Yulista.

Jak wyjaśnia Amin Nehrir, naukowiec NASA, wybór B777 wynikał przede wszystkim z możliwości zabrania większej liczby instrumentów i badaczy oraz znacznie większego zasięgu operacyjnego w porównaniu z DC-8. Nowa platforma pozwoli integrować bardziej rozbudowane zestawy pomiarowe i prowadzić kompleksowe badania naukowe.

Dłuższy czas lotu ma również ograniczyć konieczność organizowania tymczasowych baz operacyjnych w pobliżu obszarów objętych badaniami. Samolot będzie mógł startować z macierzystej bazy w Wirginii, docierać do odległych regionów, prowadzić pomiary i wracać bez konieczności przenoszenia całej operacji w inne miejsce.

Arktyka celem pierwszej kampanii badawczej

Pierwszą kampanią naukową B777 będzie NURTURE (North American Upstream Feature-Resolving and Tropopause Uncertainty Reconnaissance Experiment). Program ma pomóc w doskonaleniu prognozowania gwałtownych zimowych zjawisk pogodowych. NASA planuje operować samolotem z Langley Research Center, wykonując loty na wysokie szerokości geograficzne półkuli północnej. Badania obejmą zimowe warunki atmosferyczne w Arktyce, a następnie maszyna powróci do Wirginii.

Według Nehrira realizacja tego rodzaju misji nie byłaby możliwa w takim zakresie bez zwiększonej długości lotu zapewnianej przez Boeinga 777. Możliwość prowadzenia pomiarów na dużych odległościach bez konieczności zakładania wysuniętych baz będzie jednym z najważniejszych atutów nowej platformy.

Rozpoczęcie kampanii NURTURE zaplanowano na połowę stycznia 2027 r. NASA zamierza wykorzystywać samolot do maksymalnie trzech kampanii badawczych rocznie. Loty będą trwały zazwyczaj od ośmiu do 12 godzin, zależnie od charakteru i wymagań poszczególnych projektów.

Powrót do lotów jeszcze w tym roku

NASA zakłada, że pozostałe modyfikacje B777 zostaną zakończone, a samolot wznowi loty jeszcze w październiku 2026 r. Równolegle do końca roku mają być integrowane instrumenty naukowe potrzebne do realizacji misji NURTURE.

Glenn Jamison, dyrektor Research Services Directorate w NASA Langley, podkreśla, że przygotowania obejmują zarówno zakończenie prac nad samym płatowcem, jak i wyposażenie go w aparaturę niezbędną do pierwszej kampanii.

Po rozpoczęciu działalności badawczej Boeing będzie wykorzystywany nie tylko do pomiarów atmosferycznych. NASA przewiduje również jego udział w rozwoju czujników, kalibracji instrumentów satelitarnych, walidacji produktów danych oraz badaniach terenowych pozwalających lepiej zrozumieć procesy zachodzące w systemie ziemskim. Wyniki mają wspierać rozwój modeli naukowych i poprawiać jakość decyzji podejmowanych na podstawie obserwacji Ziemi. Dzięki większemu udźwigowi, przestrzeni na wyposażenie i długości lotu Boeing B777 ma stać się jedną z kluczowych platform NASA do prowadzenia zaawansowanych badań środowiska z powietrza.